báo đền
Định nghĩa
- Động từ:
- Đền đáp, trả ơn: Hành động đáp lại, đền bù xứng đáng cho một ân huệ, sự giúp đỡ lớn hoặc một ơn nghĩa mà người khác đã dành cho mình. Hàm ý về sự biết ơn và mong muốn đáp trả một cách tử tế, thường là vật chất hoặc tinh thần, cho người đã có ơn với mình.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Anh ấy luôn tìm cách báo đền công ơn nuôi dưỡng của cha mẹ. (Anh ấy luôn tìm cách đền đáp công ơn nuôi dưỡng của cha mẹ.)
- Cô ấy đã báo đền ân nhân bằng cả tấm lòng chân thành. (Cô ấy đã đền đáp ân nhân bằng cả tấm lòng chân thành.)
- Làm việc thiện không phải để mong được báo đền. (Làm việc thiện không phải để mong được đền đáp.)
Các cách sử dụng nâng cao
"Lòng báo đền": tấm lòng, ý nguyện muốn đền ơn đáp nghĩa.
- Anh ta có lòng báo đền, luôn nhớ đến những người đã giúp mình. (Anh ta có tấm lòng muốn đền ơn, luôn nhớ đến những người đã giúp mình.)
"Ơn cần báo đền": ân tình cần phải được đáp trả.
- Đó là ơn cần báo đền, không thể lãng quên. (Đó là ân tình cần phải được đáp trả, không thể lãng quên.)
Biến thể và từ gần giống
Báo đáp (động từ): Có nghĩa tương tự "báo đền", chỉ việc đáp lại ơn nghĩa. Đây là từ đồng nghĩa gần nhất.
- Tôi không biết lấy gì để báo đáp ơn này. (Tôi không biết lấy gì để đáp lại ơn này.)
Đền ơn (động từ): Trả ơn, đáp lại ơn nghĩa.
- Anh ấy tìm mọi cách để đền ơn người đã cứu mạng. (Anh ấy tìm mọi cách để trả ơn người đã cứu mạng.)
Trả nghĩa (động từ): Trả lại ân tình, nghĩa tình.
- Hành động đó là để trả nghĩa cho làng xóm. (Hành động đó là để trả lại ân tình cho làng xóm.)
Từ đồng nghĩa
- Đền đáp: Đáp lại, bù đắp cho một ân huệ.
- Đáp nghĩa: Đáp lại tấm lòng, nghĩa tình.
- Báo ơn: Báo lại, đáp lại ơn nghĩa.
Từ trái nghĩa
- Bội nghĩa: Phản bội, quên đi nghĩa tình.
- Vong ơn: Quên ơn, không nhớ đến ơn nghĩa đã nhận.
- Phụ ơn: Phụ bạc, không giữ trọn ơn nghĩa.
Thành ngữ liên quan
Ăn quả nhớ kẻ trồng cây: Thành ngữ khuyên nhủ phải biết nhớ ơn, báo đền những người đã tạo ra thành quả cho mình hưởng. Tinh thần tương đồng với "báo đền".
- Phải biết "ăn quả nhớ kẻ trồng cây", đó là đạo lý làm người. (Phải biết nhớ ơn người tạo ra thành quả, đó là đạo lý làm người.)
Uống nước nhớ nguồn: Thành ngữ có ý nghĩa tương tự, nhắc nhở khi hưởng thụ phải nhớ đến cội nguồn, gốc gác và biết ơn, báo đền.
- Truyền thống "uống nước nhớ nguồn" luôn được dân tộc ta gìn giữ. (Truyền thống biết ơn cội nguồn luôn được dân tộc ta gìn giữ.)